Hiện nay, Việt Nam đã có quan hệ thương mại với rất nhiều nước trên thế
giới. Cùng với việc thâm nhập và khai thác các thị trường mới như: EU, Mỹ,
Canada, Hàn Quốc, Arập Xê út…chúng ta cũng đang khôi phục lại những thị trường
truyền thống như: Nga, các nước SNG và Đông Âu. Việc gia nhập ASEAN, tham
gia vào diễn đàn Châu Á Thái Bình Dương ( APEC ) và việc kí kết hiệp định
thương mại Việt-Mỹ đã mở ra cho các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh hàng
TCMN những thị trường tiềm năng.
Do vậy, những năm gần đây nhu cầu các hàng TCMN không ngừng được
tăng lên. Mục tiêu mà Đảng và Nhà Nước ta về một số hàng TCMN trong 5 năm tới
đây ( kim ngạch xuất khẩu - đơn vị: triệu USD )
- Gốm sứ mỹ nghệ từ 250 - 300 ( trong khi đó năm 2000 là 100 – 130 )
- Gỗ mỹ nghệ từ 120 – 150 ( trong khi đó năm 2000 là 50 – 60 )
- Mây tre đan từ 60 – 80 ( trong khi đó năm 2000 là 30 –40 )
- Thêu ren thổ cẩm từ 20 – 25 ( trong khi đó năm 2000 là 10 )
Trong khi nhu cầu lao động năm 2005 là 1,8 đến 2 triệu người, đây là bằng
chứng rõ nhất về tiềm năng phát triển của nghành TCMN trong tương lai.
3.Tình hình xuất khẩu hàng TCMN trong những năm gần đây.
Nghề TCMN vốn có truyền thống từ lâu đời. Truyền thống đó gắn liền với
các làng nghề, phố nghề và được biểu hiện bằng những sản phẩm thủ công độc đáo.
Ngày nay, đất nước đang trong quá trình công nghiệp hóa - hiện đại hóa, máy móc
dần thay thế sức lao động của con người, các sản phẩm thủ công không mất đi mà
tồn tại, phát triển song song với công nghệ và sản phẩm hiện đại. Cùng với sự phát
triển đi lên của nền kinh tế, một số tiến bộ mới đã được áp dụng thay thế lao động
thủ công như: công nghệ nhào trộn đất, dập, phay kim loại,… bằng máy như: lò
nung đốt bằng gas. Hơn nữa, sự phát triển của cơ sở hạ tầng, phương tiện vận tải,
thông tin và kỹ thuật hiện đại nên sức lao động giảm, số lượng sản phẩm làm ra
nhiều hơn, chất lượng tăng. Do vậy, nhóm hàng TCMN nằm trong số 15 nhóm hàng
có kim ngạch xuất khẩu cao nhất của cả nước với kim ngạch xuất khẩu được 235
triệu USD năm 2002 và 331 triệu USD năm 2003 ( tăng 40,8% ) đứng sau một số
hàng chủ lực của nền kinh tế như: Cao su, cà phê, gạo, lạc nhân, hạt điều, chè, rau
Trang 5
quả, thủy sản, dầu thô, than đá, hàng dệt may, giày dép ( theo số liệu của Bộ
Thương Mại)
Thị trường xuất khẩu nghành hàng này ngày càng được mở rộng hơn bao
gồm: Nhật Bản, Singapore, Anh…Nhà nước ta vẫn tiếp tục khuyến khích sản xuất
các mặt hàng TCMN trong tương lai. Bởi lẽ, nhu cầu về mặt hàng này vẫn gia tăng
trên thị trường thế giới và việc sản xuất mặt hàng này giúp Việt Nam phát huy được
lợi thế so sánh của mình về nguồn nguyên liệu sẵn có và nguồn lao động thủ công
có tay nghề mà giá nhân công lại rẻ.
4. Những thuận lợi, khó khăn trong sản xuất và xuất khẩu hàng TCMN
ở Việt Nam hiện nay.
4.1.Thuận lợi
Đầu tiên phải kể đến những nghệ nhân, thợ lành nghề có bàn tay tài hoa
tạo ra tất cả các mặt hàng như gốm sứ, đồ gỗ, dệt lụa, mây tre đan,…Con người là
yếu tố quyết định trong việc tạo ra những sản phẩm TCMN tuyệt mỹ, độc đáo. Trải
qua nhiều thế hệ, bí quyết nghề luôn được các nghệ nhân tiền bối giữ gìn và chỉ
truyền cho những nhân tài trong dòng họ. Vì vậy, hàng trăm năm đã đi qua nhưng
các sản phẩm TCMN vẫn tồn tại, phát triển và ngày càng tuyệt mỹ, độc đáo hơn.
Thị trường giành cho hàng TCMN ngày càng mở rộng do xu hướng toàn cầu
hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Các hàng rào thuế quan, phi thuế quan dần được dỡ
bỏ. Các hiệp định, hiệp ước giữa các quốc gia, khu vực tạo điều kiện cho hàng
TCMN xuất khẩu trở nên dễ dàng hơn. Ngoài ra, cơ sở hạ tầng được nâng cấp,
mạng Internet, dịch vụ viễn thông phát triển giúp cho việc tìm hiểu nhu cầu, thị hiếu
và đối tác nước ngoài trở nên thuận tiện hơn. Điều đó hứa hẹn một tương lai tương
sáng về phát triển sản xuất các mặt hàng TCMN truyền thống của nước ta.
Chính sách của Chính phủ trong việc khuyến khích xuất khẩu hàng TCMN
và những ưu đãi đối với các làng nghề thủ công truyền thống như Bắc Ninh, Hà
Tây…Và các chủ trương cho vay vốn sản xuất, phong tặng danh hiệu nghệ nhân, đã
tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển các mặt hàng TCMN truyền thống.
Trang 6
4.2. Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi cơ bản đảm bảo cho sự phát triển thì sản xuất
các mặt hàng này cũng gặp không ít khó khăn.
Tình trạng thiếu chủ động về nguyên liệu xảy ra đối với hầu hết các loại sản phẩm,
một số nguyên liệu trong tình trạng có nguy cơ cạn kiệt…chẳng hạn như đất sét phải
lấy từ xa, giá cả ngày một tăng, tình trạng cung ứng mây tre… không được chủ
động, nguồn gỗ qúy khan hiếm dần.
Khả năng tiếp cận thị trường yếu, khâu tiêu thụ sản phẩm được sản xuất ra từ
các làng nghề cho các khách hàng lớn thường phải thông qua các doanh nghiệp
trung gian (doanh nghiệp thương mại, dịch vụ ) nên hạn chế trong việc nắm bắt thị
hiếu của người tiêu dùng. Ngoài ra, việc giới thiệu các sản phẩm ở các hội chợ quốc
tế rất tốn kém, chi phí giành cho quảng cáo, tiếp thị nhỏ và việc xây dựng thương
hiệu cho hàng TCMN là những vấn đề đặt ra cấp bách.
Vốn là một yếu tố cần thiết nhưng khả năng cung ứng về vốn còn yếu. Các
cơ sở sản xuất chủ yếu có quy mô nhỏ chưa thuyết phục được ngân hàng cho vay
vốn. Các ngân hàng cũng chưa tìm ra cơ chế thích hợp để cho các đơn vị sản xuất
vay vốn nhiều hơn và tăng thời hạn vay dài hơn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến
hoạt động sản xuất kinh doanh hàng TCMN.
Số thợ giỏi có trình độ tay nghề ngày càng một ít đi. Lí do chính là bí quyết
nghề chỉ truyền cho một hoặc một số ít người có tài năng trong gia đình, không phổ
biến rộng nhằm tránh tình trạng rò rỉ bí quyết, vô tình tạo ra các đối thủ cạnh tranh.
Ngoài những khó khăn nêu trên còn nhiều khó khăn khác như chất lượng sản phẩm
chưa đồng đều, hệ thống thị trường chưa ổn định, tình trạng ô nhiễm môi trường…
Do vậy, chúng ta cần tận dụng những thuận lợi có được, đồng thời khắc phục các
khó khăn còn tồn tại để nghành hàng TCMN tiếp tục phát triển và tỏa sáng hơn nữa.
II. QUY TRÌNH THỰC HIỆN HĐXK HÀNG TCMN.
Vì hàng TCMN là loại hàng hóa Nhà nước khuyến khích XK nên doanh
nghiệp không phải xin giấy phép XK.
1. Chuẩn bị hàng hóa.
Quá trình chuẩn bị hàng XK gồm các khâu:
Trang 7
Thứ nhất, tập trung hàng XK đủ về số lượng. Phù hợp về chất lượng và đúng thời
điểm, tối ưu hóa được chi phí, là một hoạt động rất quan trọng của các doanh nghiệp
kinh doanh. Mỗi loại hình doanh nghiệp với các đặc trưng khác nhau thì quá trình
này cũng khác nhau.
Thứ hai, bao gói hàng XK: đây là khâu quan trọng trong việc chuẩn bị hàng hóa bởi
nó hạn chế những tác động của môi trường bên ngoài nhằm bảo vệ hàng hóa trong
quá trình vận chuyển, bảo quản đồng thời có tác dụng quảng cáo và hướng dẫn tiêu
dùng.
Thứ ba, kẻ ký mã hiệu hàng XK: đây là khâu cần thiết và là khâu cuối cùng
trong quá trình chuẩn bị hàng XK.Việc kẻ ký mã hiệu bảo đảm thuận lợi cho
phương pháp giao nhận và hướng dẫn phương pháp, kỹ thuật bốc dỡ, vận chuyển và
bảo quản hàng hóa cho nhà NK.
2. Kiểm tra hàng XK
Trước khi giao hàng người XK có nghĩa vụ phải kiểm tra hàng về chất lượng,
số lượng …Việc kiểm tra được thực hiện ở 2 cấp:
Ở cơ sở: việc kiểm tra ở cơ sở giữ vai trò quyết định và có tác dụng triệt để
nhất.
Ở các cửa khẩu: việc kiểm tra hàng ở các cửa khẩu có tác dụng thẩm tra lại
kết quả kiểm tra ở cơ sở. Cơ quan giám định căn cứ vào đơn và L/C để giám định
hàng hóa. Kiểm tra thực tế về số lượng, trọng lượng, bao bì, ký mã hiệu, chất lượng
hàng hóa và cấp chứng thư.
3.Thuê phương tiện vận tải
Việc thuê phương tiện vận tải cho chuyên chở hàng XK có ý nghĩa quan
trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến qúa trình giao hàng, sự an toàn của hàng hóa. Trong
HĐXK nếu điều kiện cơ sở giao hàng của HĐ là một trong số các điều kiện CFR,
CIF, CPD, CIP, DES, DDE, DDP thì nhà XK phải thuê phương tiện vận tải. Nếu
điều kiện cơ sở giao hàng là EXW, FCA, FAS, FOB thì nhà NK phải thuê phương
tiện vận tải.
Có rất nhiều phương tiện vận tải như: đường hàng không, đường sắt, đường
bộ…Tuy nhiên vận tải đường biển là phổ biến nhất và thường được các doanh
nghiệp Việt Nam áp dụng.
Trang 8
4. Mua BH cho hàng hóa
Trong TMQT, hàng hóa thường phải vận chuyển đi xa, điều kiện vận tải
phức tạp nên hàng hóa dễ bị hư hỏng, mất mát, tổn thất trong quá trình vận chuyển.
Do đó, các doanh nghiệp thường mua BH cho hàng hóa bằng 1 khoản tiền ( phí
BH ) để giảm bớt rủi ro có thể xảy ra. Tuy nhiên, để lựa chọn việc mua BH hay
không cần phải dựa vào các căn cứ sau:
- Căn cứ vào điều kiện cơ sở giao hàng trong HĐXK
- Căn cứ vào hàng hóa vận chuyển
- Căn cứ vào điều kiện vận chuyển
5. Làm thủ tục hải quan
Quy trình làm thủ tục hải quan về cơ bản sẽ tiến hành theo 3 bước là: Khai
báo hải quan, xuất trình hàng hóa để công chức Hải quan kiểm tra, thực hiện các
quyết định của công chức hải quan. Tuy nhiên, tùy theo đặc điểm tình hình, những
quy định tại mỗi quốc gia và trong từng thời kỳ nhất định mà quy trình làm thủ tục
hải quan có thể được triển khai theo các bước cụ thể khác nhau.
6. Giao hàng với phương tiện vận tải
Hàng XK chủ yếu được giao bằng đường biển và đường sắt. Nếu hàng hóa
được giao bằng đường biển, chủ hàng phải tiến hành các việc sau: Căn cứ vào các
chi tiết hàng XK, lập bảng đăng ký hàng chuyên chở cho người vận tải (Đại diện
hàng hải, hoặc thuyền trưởng, công ty đại lý tàu biển ) để đổi lấy sơ đồ xếp hàng.
- Trao đổi với cơ quan điều độ cảng để nắm vững ngày giờ.
- Bố trí phương tiện đem hàng vào cảng, xếp lên tàu.
- Lấy biên lai thuyền phó và đổi lấy vận đơn đường biển. Vận đơn đường
biển phải là vận đơn hoàn hảo. Nếu chuyên chở bằng đường sắt chủ hàng phải đăng
ký với cơ quan đường sắt để xin cấp toa xe cho phù hợp với tính chất và khối lượng
hàng hóa. Khi đã được cấp toa xe, chủ hàng tổ chức bốc xếp hàng, niêm phong cặp
chì và làm các chứng từ vận tải, trong đó chủ yếu là vận đơn đường sắt.
7. Nghiệp vụ thanh toán
Trong thương mại quốc tế có nhiều phương thức thanh toán, chủ yếu các
doanh nghiệp áp dụng phương thức thanh toán L/C hoặc T/T. Đối với khách hàng
truyền thống hay hàng hóa có giá trị không quá lớn mới áp dụng phương thức T/T.
Trang 9
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng cho phương tiện vận tải, doanh nghiệp cần
nhanh chóng lập bộ chứng từ để thực hiện thanh toán.
8. Khiếu nại và giải quyết khiếu nại.
Nếu chủ hàng XK bị khiếu nại đòi bồi thường, cần phải có thái độ nghiêm
túc, thận trọng trong việc xem xét yêu cầu của khách hàng ( người NK ). Việc giải
quyết phải khẩn trương kịp thời và có tình có lý.
Trang 10
CHƯƠNG II
THỰC TRẠNG QUY TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN HĐXK HÀNG
TCMN TẠI ARTEX HÀ NỘI.
I. GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY ARTEX HÀ NỘI
1. Lịch sử hình thành và phát triển của công ty ARTEX Hà Nội.
Theo quyết định số 4523/QĐ/UB/TC ngày 23/10/1987 của UBND thành phố
Hà Nội thành lập công ty mỹ nghệ xuất khẩu Hà Nội trên cơ sở sát nhập của 3 công
ty là: công ty Mỹ nghệ xuất khẩu, công ty Thêu ren xuất khẩu,công ty Gia công dệt
xuất khẩu. Ngày 16/11/1987 chính thức thực hiện sát nhập 3 công ty thành Công ty
mỹ nghệ xuất khẩu Hà Nội, có tư cách pháp nhân hoạch toán kinh tế độc lập.
Khi Nhà Nước ban hành quyết định 388, sắp xếp lại các doanh nghiệp, Luật
công ty, Luật doanh nghiệp cùng một số luật khác, theo quyết định thành lập số
3313 /QĐ/UB/TC ngày 19/12/1992 của UBND thành phố Hà Nội công ty vẫn giữ
tên cũ là Công ty Mỹ nghệ xuất khẩu Hà Nội. Đến ngày 27/9/1996 theo quyết định
thành lập số 3169/QĐ/UB/TC của UBND thành phố Hà Nội, công ty chính thức
mang tên: Công ty xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và Thủ công mỹ nghệ Hà Nội.
Tên giao dịch quốc tế là:
HANOI ARTHANDICRAF COMSURMER GOODS IMPORT-EXPORT
CORPORATION ( ARTEX HA NOI )
Công ty là một trong những thành viên của Liên hiệp công ty xuất nhập khẩu
đầu tư Hà Nội ( UNIMEX HaNoi )
Trụ sở chính: 172 Ngọc Khánh - Ba Đình - Hà Nội.
Điện thoại: (84-4)7715572. Fax: (84-4)7715578.
Email: Artexhan@Netnam.vn
2.Cơ cấu tổ chức bộ máy, chức năng và nhiệm vụ của công ty Artex Hà
Nội.
2.1. Cơ cấu tổ chức bộ máy:
Trong cơ chế thị trường hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam nói chung
và công ty Artex Hà Nội nói riêng đều phải thực hiện hình thức hoạch toán giá thành
sản phẩm, lãi hưởng lỗ chịu. Do đó, bộ máy của công ty đã được thu gọn lại không
Trang 11
còn cồng kềnh như trước, công ty phải từng bước giảm bớt lực lượng lao động gián
tiếp ( những cán bộ viên chức không đáp ứng được yêu cầu đổi mới của hoạt động
kinh doanh ) nên số lượng nhân viên giảm trong những năm gần đây còn 80 người,
đồng thời các phòng ban nghiệp vụ đi vào hoạt động hiệu quả. Cơ cấu hoạt động
của công ty được thể hiện ở bảng 1 sau đây:
Bảng 1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty Artex Hà Nội.
Trang 12
Giám đốc
Phó giám đốc tổ chức Phó giám đốc kinh doanh
Phòng nghiệp
vụ kinh doanh 1
Phòng nghiệp vụ
kinh doanh 2
Phòng nghiệp vụ
kính doanh 3
Phòng nghiệp vụ
kinh doang 4
Phòng tổ chức
hành chính
Phòng kế toán tài
vụ
Phòng tổng hợp thị
trường
P. phát triển TT và
mặt hàng mới
Bộ máy quản lý của công ty được tổ chức theo kiểu trực tuyến chức năng.
Mô hình này phù hợp với quy mô kinh doanh nhỏ, hơn nữa các mệnh lệnh, nhiệm
vụ và thông báo tổng hợp cũng được truyền từ lãnh đạo của công ty đến cấp cuối
cùng một cách dễ dàng.
Ban giám đốc gồm: Giám đốc, 2 Phó giám đốc: trực tiếp tổ chức, điều hành
hoạt động của công ty.
Chức năng, nhiệm vụ cụ thể của các phòng ban như sau:
- Phòng tổng hợp thị trường: lập kế hoạch, thống kê kế hoạch, báo cáo và
theo dõi điều hành tổ chức kinh doanh đồng thời cung cấp các thông tin cần thiết
cho các phòng nghiệp vụ kinh doanh.
- Phòng nghiệp vụ kinh doanh 1: Chủ yếu kinh doanh xuất nhập hàng thủ
công mỹ nghệ, tư liệu sản xuất và hàng tiêu dùng.
- Phòng nghiệp vụ kinh doanh 2: Kinh doanh xuất nhập khẩu trọng tâm hàng
nông lâm, hải sản.
- Phòng nghiệp vụ kinh doanh 3: Khai thác trung tâm thương mại, kinh doanh
xuất nhập khẩu hàng may mặc.
- Phòng nghiệp vụ kinh doanh 4: Chuyên kinh doanh xuất nhập khẩu hàng công
nghiệp, vật liệu xây dựng và các mặt hàng khác.
Bốn phòng nghiệp vụ có tổng số 40 thành viên, thực hiện chức năng tìm
kiếm bạn hàng và giao dịch với các đối tác để phát triển, mở rộng thị trường.Việc
phân loại hàng hóa xuất nhập khẩu cho từng phòng ban tránh sự chồng chéo, giành
khách hàng của nhau đồng thời phát huy được năng lực chuyên môn hóa của cán bộ
nghiệp vụ.
2.2. Chức năng nhiệm vụ của công ty.
Công ty Xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và Thủ công mỹ nghệ Hà Nội là
một doanh nghiệp Nhà Nước do nhà Nước thành lập, đầu tư vốn và trực tiếp quản
lý. Hoạt động trong cơ chế thị trường với tư cách là chủ sở hữu, Công ty có tư cách
pháp nhân đầy đủ, hoạch toán kinh tế độc lập, có tài khoản và con dấu riêng theo
quy định của Nhà Nước do vậy công ty có những chức năng và nhiệm vụ nhất định.
Theo quyết định số 1149/QĐ/UB của UBND thành phố Hà Nội, Công ty
ARTEX Hà Nội có những chức năng sau:
Trang 13
Tổ chức gia công và thu mua hàng Thủ công mỹ nghệ và hàng tiêu dùng để
xuất khẩu.
Xuất khẩu các mặt hàng Thủ công- Mỹ nghệ, hàng công nghiệp, nông lâm
sản, sản phẩm dệt may….
Nhập khẩu nguyên liệu, vật tư, máy móc, thiết bị và phương tiện vật tải, hàng tiêu
dùng và thiết bị văn phòng.
Uỷ thác và nhận ủy thác các mặt hàng sản xuất trong và ngoài nước.
Kinh doanh dịch vụ thương mại: tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, kinh doanh
bất động sản làm việc theo quy định của pháp luật.
Như vậy ta có thể thấy công ty Artex Hà Nội có chức năng đáp ứng nhu cầu
phát triển kinh tế, phục vụ đời sống nhân dân và tổ chức lưu thông hàng hóa. Để
thực hiện tốt công tác, chức năng này công ty phải hoàn thành các nhiệm vụ:
Xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch kinh doanh nhằm thực hiện tốt
mục đích và chức năng của công ty.
Nghiên cứu khả năng sản xuất và nhu cầu của thị trường, kiến nghị và đề
xuất với UBND thành phố Hà Nội các biện pháp thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả
hoạt động kinh doanh.
Tuân thủ luật pháp về quản lý kinh tế tài chính, quản lý xuất nhập khẩu và
giao dịch đối ngoại, nghiêm chỉnh thực hiện các cam kết trong hợp đồng mua bán
ngoại thương và các hợp đồng kinh tế có liên quan đến việc kinh doanh của công ty.
Quản lý, chỉ đạo và tạo điều kiện để các đơn vị trực thuộc chủ động trong hoạt động
kinh doanh theo quy chế và pháp luật hiện hành. Việc quy định rõ phạm vi, quyền
hạn, chức năng, nhiệm vụ của công ty xuất nhập hàng tiêu dùng và thủ công mỹ
nghệ Hà Nội tạo thuận lợi giúp cho hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu của công
ty đạt hiệu quả cao.
II. KHÁI QUÁT HOẠT ĐỘNG KINH DOANH XUẤT KHẨU TẠI CÔNG
TY ARTEX HÀ NỘI
1. Tình hình hoạt động kinh doanh chung của công ty trong những năm
gần đây.
Công ty xuất nhập khẩu hàng tiêu dùng và thủ công mỹ nghệ Hà Nội là một
công ty do nhà nước thành lập và đầu tư vốn. Lĩnh vực hoạt động rộng từ kinh
Trang 14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét