Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
Báo cáo tài chính đ-ợc lập trên cơ sở dồn tích phải phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp
trong quá khứ, hiện tại và t-ơng lai.
- Hoạt động liên tục
Trên thực tế hàng năm đều có các tổ chức phải ngừng hoạt động, phá sản do các nguyên
nhân khc nhau, song đi bộ phân l chúng tiếp tục hot động. Yêu cầu ca nguyên tắc Hot động
liên tục bo co ti chính phI đợc lập trên cơ sở gi định doanh nghiệp đang hoạt động liên tục và
sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình th-ờng trong t-ơng lai gần, nghĩa là doanh nghiệp không có ý
định cung nh- không buộc phải ngừng hoạt động hoặc phảI thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động của
mình. Thực hiện nguyên tắc này thì toàn bộ TS của doanh nghiệp đ-ợc sử dụng để kinh doanh chứ
không phải để bán do đó kế toán phản ánh theo giá phí chứ không phản ánh theo giá thị tr-ờng. Khi
lập và trình bày báo cáo tài chính, Giám đốc (hoặc ng-ời đứng đầu) doanh nghiệp cần phải đánh giá
về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp. Khi đánh giá, nếu Giám đốc (hoặc ng-ời đứng
đầu) doanh nghiệp biết đ-ợc có những điều không chắc chắn liên quan đến các sự kiện hoặc các
điều kiện có thể gây ra sự nghi ngờ lớn về khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp thì những
điều không chắc chắn đó cần đ-ợc nêu rõ. Nếu báo cáo tài chính không đ-ợc lập trên cơ sở hoạt
động liên tục, thì sự kiện này cần đ-ợc nêu rõ, cùng với cơ sở dùng để lập báo cáo tài chính và lý do
khiến cho doanh nghiệp không đ-ợc coi là đang hoạt động liên tục.
-Nguyên tắc giá phí :
Xuất phát từ nguyên tắc doanh nghiệp hoạt động liên tục, tài sản của doanh nghiệp là cơ sở
để doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh, trong công tác quản lý tài sản, kế toán th-ờng quan
tâm đến giá phí hơn là giá thị tr-ờng. Giá phí thể hiện toàn bộ chi phí doanh nghiệp bỏ ra để có đ-ợc
tài sản và đ-a tài tản về trạng thái sãn sàng sử dụng, nó là cơ sở cho việc so sánh để xácđịnh hiệu
quả kinh doanh. Nguyên tắc giá phí đòi hỏi tài sản phải đ-ợc kế toán ghi nhận theo giá phí. Giá phí
của tài sản đ-ợc tính theo sốtiền hoặc t-ơng đ-ơng tiền đã trả, phải trả hoặc tính theo giá trị hợp lý
của tài sản đó vào thời điểm tài sản đ-ợc ghi nhận. Giá phí của tài sản không đ-ợc thay đổi trừ khi
có quy định khác của pháp luật.
- Nhất quán
Công tác kế toán trong các doanh nghệp tuỳ thuộc vào đặc điểm tổ chức sản xuất kinh
doanh, trình độ yêu cầu quản lý có thể áp dụng các chính sách và ph-ơng pháp kế toán khác nhau.
Để đảm bảo tính so sánh của thông tin số liệu kế toán giữa các thời kỳ trong việc đánh giá tình hình
và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp, kế toán phải tuân thủ nguyên tắc nhất quán, tức là các
chính sách kế toán và ph-ơng pháp kế toán doanh nghiệp đã lựa chọn phảI đ-ợc áp dụng thống nhất
ít nhất trong một kỳ kế toán năm. Tr-ờng hợp có sự thay đổi chính sách và ph-ơng pháp kế toán đã
chọn thì phải giải trình lý do và sự ảnh h-ởng của sự thay đổi đó đến các thông tin kế toán.
-Thận trọng
Để không làm sai lệch kết quả hoạt động kinh tế tài chính của doanh nghiệp đảm bảo tính
trung thực khách quan của thông tin kế toán, công tác kế toán của doanh nghiệp phải tuân thủ
nguyên tắc thận trọng. Thận trọng là việc xem xét, cân nhắc, phán đoán cần thiết khi lập các -ớc
tính kế toán trong các điều kiện không chắc chắn. Nguyên tắc thận trọng đòi hỏi:
- Phải lập các khoản dự phòng nh-ng không lập quá lớn
- Không đánh giá cao hơn giá trị của tài sản và các khoản thu nhập
- Không đánh giá thấp hơn giá trị các khoản nợ phảI trả và chi phí
- Doanh thu và thu nhập chỉ đ-ợc ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu đ-ợc
lợi ích kinh té, còn chi phí phảI đ-ợc ghi nhận khi có bằng chứngvề khả năng phát sinh chi phí.
-Trọng yếu
Thông tin đ-ợc coi là trọng yếu trong tr-ờng hợp nếu thiếu thông tin hoặc thiếu tính chính
xác của thông tin đó có thể làm sai lệch đáng kể báo cáo tài chính, làm ảnh h-ởng đến quyết định
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
kinh tế của ng-ời sử dụng báo cáo tài chính. Tính trọng yếu phụ thuộc vào độ lớn và tính chất của
thông tin hoặc các sai sót đ-ợc đánh giá trong hoàn cảnh cụ thể. Tính trọng yếu của thông tin phải
đ-ợc xem xét trên cả ph-ơng diện đinh l-ợng và định tính. Khi lập các báo cáo tài chính từng khoản
mục trọng yếu phải đ-ợc trình bày riêng biệt trong báo cáo tài chính. Các khoản mục không trọng
yếu thì không phải trình bày riêng rẽ mà đ-ợc tập hợp vào những khoản mục có cùng tính chất hoặc
chức năng. Để xác định một khoản mục hay một tập hợp các khoản mục là trọng yếu phải đánh giá
tính chất và quy mô của chúng. Tuỳ theo các tình huống cụ thể, tính chất hoặc quy mô của từng
khoản mục có thể là nhân tố quyết định tính trọng yếu. Ví dụ, các tài sản riêng lẻ có cùng tính chất
và chức năng đ-ợc tập hợp vào một khoản mục, kể cả khi giá trị của khoản mục là rất lớn. Tuy
nhiên, các khoản mục quan trọng có tính chất hoặc chức năng khác nhau phải đ-ợc trình bày một
cách riêng rẽ. Theo nguyên tắc trọng yếu, doanh nghiệp không nhất thiết phải tuân thủ các quy định
về trình bày báo cáo tài chính của các chuẩn mực kế toán cụ thể nếu các thông tin đó không có tính
trọng yếu.
- Phù hợp
Trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp chi phí và doanh thu là hai
mặt thống nhất của cùng một quá trình, chi phí là cơ sở nguồn gốc tạo ra doanh thu, doanh thu là kết
quả của chi phí bỏ ra là nguồn bù đắp chi phí. Do đó việc ghi nhận doanh thu và chi phí phảI phù
hợp với nhau. Khi ghi nhận một khoản doanh thu thì phảI ghi nhận một khoản chi phí t-ơng ứng liên
quan đến việc tạo ra doanh thu đó. Chi phí t-ơng ứng với doanh thu gồm chi phí của kỳ tạo ra doanh
thu và chi phí của các kỳ tr-ớc hoặc chi phí phảI trả nh-ng liên quan đến doanh thu của kỳ đó.
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
1.3.2 Các yêu cầu của kế toán tài chính
Với mục đích cung cấp thông tin về tình hình tài chính của doanh nghiệp cho các đối t-ợng
bên ngoài doanh nghiệp, kế toán tài chính trong doanh nghiệp phải đảm bảo các yêu cầu sau
Thứ nhất là thông tin, số liệu kế toán tài chính cung cấp phảI đảm bảo tính trung thực, phản ánh
đúng thực tế về hiện trạng, bản chất sự việc, nội dung và giá trị của nghệp vụ kinh tế phát sinh.
Thứ hai là thông tin, số liệu kế toán tài chính cung cấp phải khách quan, phản ánh đúng thực tế
không bị xuyên tạc,cản trở bởi bất kỳ một định kiến nào
Thứ ba là thông tin, số liệu kế toán tài chính cung cấp phảI đảm bảo đầy đủ và kịp thời. Mọi nghiệp
vị kinh tế, tài chính phát sinh liên quan đến tài sản, các hoạt động kinh tế, các bộ phận, đơn vị trong
doanh nghiệp phảI đ-ợc ghi chép phản ánh báo cáo đầy đủ, không bỏ sót. Việc ghi nhận, báo cáo
đ-ợc thực hiện ngay sau khi phát sinh hoặc tr-ớc hay đúng thời hạn quy định .
Thứ t- là thông tin số liệu kế toán tài chính cung cấp đảm bảo rõ ràng và dễ hiểu đối với ng-ời sử
dụng. Ng-ời sử dụng ở đây đ-ợc hiểu là ng-ời có kiến thức về kinh doanh và hoạt động kinh tế, hiểu
biết về kế toán ở mức trung bình.tính rõ ràng và dễ hiểu giúp ng-ời sử dụng thông tin hiếu đúng về
tình hình tài chính của doanh nghiệp từ đó có quyết định đúng đắn. Tuy nhiên tr-ờng hợp, thông tin
về những vẫn đề phức tạp cần phảI có kèn theo giảI trình thuyết minh
Thứ năm là thông tin số liệu kế toán tài chính cung cấp phải đảm bảo tính có thể so sánh
Thứ sáu thông tin số liệu kế toán tài chính cung cấp phải đảm bảo tính hữu ích. Tính hữu ích của
thông tin kế toán thể hiện việc đáp ứng nhu cầu khác nhau của các đối t-ợng sử dụng thông tin.
Ngoài những yêu cầu xét về ph-ơng diện thực hiện chức năng cung cấp thông tin phục vụ
công tác quản lý, với góc độ là một bộ phận cấu thành kế toán trong các doanh nghiệp , kế toán tài
chính đ-ợc tổ chức trong các doanh nghiệp phải đáp ứng đ-ợc yêu cầu tuân thủ luật kế toán, các
chuẩn mực kế toán quốc gia và quốc tế và các quy định của chế độ kế toán. đồng thời phải phù hợp
với đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và yêu cầu quản lý của từng doanh nghiệp
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
Ch-ơng ii : Kế toán tài sản bằng tiền và các khoản nợ phải thu
trong doanh nghiệp
I - Kế toán tài sản bằng tiền
1. Những quy định chung về hạch toán tài sản bằng tiền và xử lý ảnh h-ởng thay đổi chênh
lệchtỷ giá hối đoái
Tài sản bằng tiền của doanh nghiệp gồm tiền mặt tại quỹ, tiền gửi ở các ngân hàng, kho bạc,
các công ty tài chính và các khoản tiền đang chuyển, bao gồm cả tiền Việt Nam, ngân phiếu, ngoại
tệ, vàng bạc và các kim loại quý hiếm,
Việc hạch toán tài sản bằng tiền phải tuân theo những quy định hiện hành và chế độ quản lý,
l-u thông tiền tệ của Nhà n-ớc.
- Hạch toán tài sản bằng tiền sử dụng đơn vị tiền tệ thống nhất là Đồng Việt Nam
- Những doanh nghiệp có sử dụng ngoại tệ trong hoạt động sản xuất, kinh doanh phải quy đổi
ngoại tệ ra Đồng Việt Nam, hoặc đơn vị tiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán (Nếu đ-ợc
chấp thuận) để ghi sổ kế toán và lập báo cáo tài chính. Việc quy đổi đồng ngoại tệ ra Đồng
Việt Nam, hoặc đơn vị tiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán về nguyên tắc phải sử dụng
tỷ giá hối đoái ngày giao dịch, tỷ giá giao dịch bình quân trên thị tr-ờng liên ngân hàng do
ngân hàng nhà n-ớc Việt Nam công bố tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ (Gọi tắt là tỷ giá
giao dịch)
Khi phát sinh các nghiệp vụ thu bằng ngoại tệ, căn cứ vào tỷ giá giao dịch để quy đổi
sang Đồng Việt Nam để ghi sổ kế toán.
Khi phát sinh các nghiệp vụ chi bằng ngoại tệ, căn cứ vào tỷ giá thực tế thu ngoại tệ
trong trong kỳ để ghi sổ(Gọi tắt là tỷ giá thực tế ghi sổ). Khi tính tỷ giá thực tế chi ngoại
tệ (tỷ giá thực tế ghi sổ) có thể áp dụng một trong các ph-ơng pháp sau:
- Ph-ơng pháp giá bình quân gia quyền
- Ph-ơng pháp nhập tr-ớc, xuất tr-ớc
- Ph-ơng pháp nhập sau, xuất tr-ớc
Đối với các tài khoản Doanh thu, Hàng tồn kho, TSCĐ, Chi phí khi phát sinh nghiệp vụ bằng
ngoại tệ, căn cứ vào tỷ giá giao dịch để ghi sổ kế toán.
Đối với Bên Nợ các tài khoản Nợ phải thu; Bên Có các tài khoản Nợ phải trả khi phát sinh
nghiệp vụ bằng ngoại tệ, căn cứ vào tỷ giá giao dịch để ghi sổ kế toán.
Đối với Bên Có các tài khoản Nợ phải thu; Bên Nợ các tài khoản Nợ phải trả khi phát sinh
nghiệp vụ bằng ngoại tệ, căn cứ vào tỷ giá ngày nhận nợ (Gọi tắt là tỷ giá thực tế ghi sổ) để ghi
sổ kế toán.
Chênh lệch tỷ giá trong kỳ phản ánh vào tài khoản 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (nếu
lãi tỷ giá hối đoái) hoặc tài khoản 635 - Chi phí tài chính (nếu lỗ tỷ giá hối đoái). Cuối cuối năm tài
chính, kế toán đánh giá lại số d- của các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá hối đoái
bình quân trên thị tr-ờng ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà n-ớc Việt nam công bố tại thời
điểm cuối năm tài chính. Chênh lệch tỷ giá hối đoái phản ánh vào tài khoản 413 (4131).
Ngoại tệ đ-ợc hạch toán chi tiết theo từng loại nguyên tệ trên Tài khoản 007 - Ngoại tệ các
loại (Tài khoản ngoài Bảng cân đối kế toán ).
Nguyên tắc xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái.
Xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ và chênh lệch đánh giá lại cuối kỳ liên
quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh:
Toàn bộ chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ và chênh lệch tỷ giá hối đoái đánh giá
lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính hoặc ngày kết thúc năm tài chính khác
với năm d-ơng lịch (đã đ-ợc chấp thuận) của các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ đ-ợc ghi nhận
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
ngay vào chi phí tài chính, hoặc doanh thu hoạt động tài chính trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh
doanh của năm tài chính.
Đối với doanh nghiệp vừa có hoạt động kinh doanh, vừa có hoạt động đầu t- XDCB, nếu
phát sinh chênh lệch tỷ giá hối đoái trong kỳ và chênh lệch đánh giá lại cuối kỳ liên quan đến hoạt
động đầu t- XDCB thì cũng xử lý các chênh lệch tỷ giá hối đoái này vào chi phí tài chính, hoặc
doanh thu hoạt động tài chính trên Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của năm tài chính.
Doanh nghiệp không đ-ợc chia lợi nhuận hoặc trả cổ tức trên lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái
đánh giá lại cuối năm tài chính của các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ.
Xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái phát sinh trong kỳ và chênh lệch do đánh giá lại cuối kỳ liên
quan đến hoạt động đầu t- xây dựng (giai đoạn tr-ớc hoạt động):
Trong giai đoạn đầu t- xây dựng, khoản chênh lệch tỷ giá hối đoái đã thực hiện và chênh
lệch tỷ giá đánh giá lại cuối năm tài chính của các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ phản ánh luỹ
kế trên Bảng cân đối kế toán (Chỉ tiêu Chênh lệch tỷ giá hối đoái).
Khi kết thúc quá trình đầu t- xây dựng, chênh lệch tỷ giá hối đoái thực tế phát sinh trong giai
đoạn đầu t- xây dựng (lỗ hoặc lãi tỷ giá hối đoái) không tính vào trị giá TSCĐ mà kết chuyển toàn
bộ vào chi phí tài chính, hoặc doanh thu hoạt động tài chính của năm tài chính có TSCĐ và các tài
sản đầu t- hoàn thành đ-a vào hoạt động hoặc phân bổ tối đa là 5 năm (kể từ khi công trình đ-a vào
hoạt động).
Chênh lệch tỷ giá hối đoái đánh giá lại của các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ cuối năm tài chính
và ở thời điểm quyết toán, bàn giao đ-a TSCĐ vào sử dụng (lỗ hoặc lãi tỷ giá hối đoái) không tính
vào trị giá TSCĐ hoàn thành đầu t- mà phân bổ vào chi phí tài chính, hoặc doanh thu hoạt động tài
chính của các kỳ kinh doanh tiếp theo với thời gian tối đa là 5 năm (kể từ khi công trình đ-a vào
hoạt động).
- Đối với vàng, bạc, đá quý phản ánh ở tài khoản tài sản bằng tiền chỉ áp dụng cho các doanh
nghiệp không có chức năng kinh doanh vàng, bạc, kim khí quý, đá quý. Vàng, bạc, kim khí quý, đá
quý phải theo dõi số l-ợng, trọng l-ợng, quy cách phẩm chất và giá trị của từng thứ, từng loại. Giá
vàng, bạc, kim khí quý, đá quý đ-ợc tính theo giá thực tế (giá hoá đơn hoặc giá đ-ợc thanh toán).
Khi tính giá xuất của vàng, bạc, kim khí quý, đá quý áp dụng một trong các ph-ơng pháp :
- Ph-ơng pháp bình quân gia quyền
- Ph-ơng pháp tính giá thực tế đích danh
- Ph-ơng pháp nhập tr-ớc, xuất tr-ớc;
- Ph-ơng pháp nhập sau, xuất tr-ớc.
2. Kế toán tiền mặt
2.1. Chứng từ kế toán và những quy định trong hạch toán tiền mặt
Tiền mặt tại quỹ của doanh nghiệp bao gồm tiền Việt Nam, kể cả ngân phiếu, ngoại tệ, vàng
bạc, kim khí quý. Kế toán tiền mặt cần tuân theo những quy định sau:
- Chỉ phản ánh vào TK111 - Tiền mặt, số tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tệ, vàng, bac, kim khí
quý, đá quý thực tế nhập, xuất quỹ tiền mặt. Đối với những khoản tiền thu đ-ợc chuyển nộp
ngay vào ngân hàng (không qua quỹ tiền mặt của đơn vị) thì không ghi bên Nợ TK 111 - Tiền
mặt mà ghi vào bên Nợ TK 113 - Tiền đang chuyển.
- Các khoản tiền, vàng, bạc, kim khí quý, đá quý do doanh nghiệp khác và cá nhân ký c-ợc, ký
quỹ tại doanh nghiệp xây lắp thì việc quản lý và hạch toán nh- các loại tài sản bằng tiền của
đơn vị. Riêng vàng, bạc, kim khí quý, đá quý tr-ớc khi nhập quỹ phải làm đầy đủ các thủ tục
về cân, đong, đo, đếm số l-ợng và trọng l-ợng, giám định chất l-ợng. Sau đó tiến hành niêm
phong, có xác nhận của ng-ời ký c-ợc, ký qũy trên dấu niêm phong.
- Khi tiến hành nhập, xuất quỹ tiền mặt phải có phiếu thu, phiếu chi hoặc chứng từ nhập, xuất
vàng, bạc, kim khí quý, đá quý và có đủ chữ ký của ng-ời nhận, ng-ời giao, ng-ời cho phép
nhập, xuất quỹ theo quy định của chế độ chứng từ kế toán. Một số tr-ờng hợp phải có lệnh
nhập quỹ, xuất quỹ đính kèm.
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
- Kế toán quỹ tiền mặt phải chịu trách nhiệm mở sổ kế toán quỹ tiền mặt, ghi chép hàng ngày,
liên tục theo trình tự phát sinh các khoản thu, chi, xuất, nhập quỹ tiền mặt, ngân phiếu, ngoại
tệ, vàng bạc, kim khí quý, đá quý và tính ra số tồn quỹ ở mọi thời điểm. Riêng vàng, bạc, kim
khí quý, đá quý nhận ký c-ợc, ký quỹ phải theo dõi riêng một sổ hay một phần sổ.
- Thủ quỹ chịu trách nhiệm quản lý và nhập, xuất tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tệ, vàng bạc, kim
khí quý, đá quý tại quỹ tiền mặt. Hàng ngày thủ quỹ phải kiểm kê số tồn quỹ tiền mặt thực tế,
đối chiếu với số liệu, sổ quỹ tiền mặt và sổ kế toán tiền mặt. Nếu có chênh lệch kế toán và
thủ quỹ phải kiểm tra lại để xác định nguyên nhân và kiến nghị biện pháp xử lý chênh lệch.
2.2. Tài khoản sử dụng:
Để hạch toán tổng hợp thu - chi tiền mặt, kế ton sử dụng TK 111 Tiền mặt.
Kết cấu TK 111 nh- sau:
Bên Nợ :
Các khoản tiền mặt, ngân phiếu, vàng, bạc, đá quý nhập quỹ
Tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tệ, vàng bạc thừa phát hiện khi kiểm kê
Chênh lệch tỷ giá ngoại tệ tăng (đối với tiền mặt ngoại tệ)
Bên Có:
Tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tệ, vàng, bạc, đá quý xuất quỹ
Tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tệ, vàng bạc thiếu ở quỹ tiền mặt
Chênh lệch tỷ giá ngoại tệ giảm (đối với tiền mặt ngoại tệ).
Số d- bên Nợ: Tiền mặt, ngân phiếu, ngoại tệ, vàng bạc, đá quý còn tồn quỹ.
Tài khoản 111 - Tiền mặt đ-ợc chi tiết thành 3 TK cấp II.
- TK 1111 - Tiền Việt Nam.
- TK 1112 - Ngoại tệ.
- TK 1113 - Vàng bạc, kim khí quý, đá quý.
2.3. Kế toán thu - chi tiền mặt bằng tiền Ngân hàng Việt Nam
Khi thu tiền bán hàng, kế toán ghi:
- Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo ph-ơng pháp khấu trừ.
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111)
Có TK 511 - Doanh thu bán hàng
Có TK 512 - Doanh thu bán hàng nội bộ
Có TK 333 - Thuế và các khoản nộp Nhà n-ớc (3331)
- Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo ph-ơng pháp tính trực tiếp
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111)
Có TK 511 - Doanh thu bán hàng
Có TK 512 - Doanh thu bán hàng nội bộ
Khi thu tiền từ các hoạt động tài chính, hoạt động khác, ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111)
Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính.
Có TK 711 - Thu nhập khác.
Có TK 333 - Thuế và các khoản nộp Nhà n-ớc (3331)
Khi thu tiền từ các khoản nợ phải thu, ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111)
Có TK 131 - Phải thu khách hàng.
Có TK 136 - Phải thu nội bộ.
Có TK 138 - Phải thu khác.
Có TK 141 - Tạm ứng.
Có TK 144 - Thế chấp, ký c-ợc, ký quỹ ngắn hạn.
Có TK 244 - Thế chấp, ký c-ợc, ký quỹ dài hạn.
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
Nhận vốn ngân sách, cấp trên cấp, nhận vốn góp liên doanh bằng tiền mặt, ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111)
Có TK 411 - Nguồn vốn kinh doanh.
Khi thu tiền từ các hoạt động đầu t-, ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111)
Có TK 121, 128, 221, 222, 223, 228
Khi xuất tiền mặt để mua vật t-, hàng hoá, tài sản.
- Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo ph-ơng pháp khấu trừ, ghi
Nợ TK 151, 152, 153, 156, 157,211, 213
Nợ TK 133 - Thuế GTGT đ-ợc khấu trừ
Có TK 111 - Tiền mặt (1111)
- Doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo ph-ơng pháp tính trực tiếp.
Nợ TK 156 - Hàng hoá
Nợ TK 211 - TSCĐ hữu hình
Có TK 111 - Tiền mặt (1111)
Khi xuất tiền mặt để trả tiền vay, các khoản phải trả.
Nợ TK 311 - Vay ngắn hạn.
Nợ TK 341 - Vay dài hạn.
Nợ TK 331 - Phải trả cho ng-ời bán.
Nợ TK 333 - Thuế và các khoản phải nộp NN.
Nợ TK 336 - Phải trả nội bộ.
Nợ TK 338 - Phải trả, phải nộp khác
Có TK 111 - Tiền mặt (1111).
Khi xuất tiền mặt để chi cho các hoạt động đầu t- tài chính.
Nợ TK 121, 128, 221, 222, 223
Nợ TK 635 - Chi phí tài chính
Có TK 111 - Tiền mặt (1111)
Khi xuất tiền mặt ký c-ợc, ký quỹ, ghi.
Nợ TK 144 - Thế chấp, ký c-ợc, ký quỹ ngắn hạn
Nợ TK 244 - Ký c-ợc, ký quý dài hạn.
Có TK 111 - Tiền mặt (1111)
Khi xuất tiền mặt gửi vào ngân hàng, tạm ứng, ghi:
Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121)
Nợ TK 141 - Tiền tạm ứng.
Có TK 111 - Tiền mặt (1111)
2.4. Kế toán thu - chi ngoại tệ :
Nhập quỹ tiền mặt bằng ngoại tệ, căn cứ vào tỷ giá giao dịch của nghiệp vụ kinh tế phát
sinh, hoặc tỷ giá mua bình quân trên thị tr-ờng ngoại tệ liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà n-ớc
Việt nam công bố tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ kinh tế để quy đổi sang Đồng Việt Nam để ghi
sổ kế toán, ghi:
Khi bán hàng thu bằng ngoại tệ, ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1112)
Có TK 511 - Doanh thu bán hàng
Có TK 333 - Thuế và các khoản nộp NN(3331)
Đồng thời ghi: Nợ TK 007 - Nguyên tệ
Các khoản doanh thu hoạt động tài chính, thu nhập khác bằng ngoại tệ:
Nợ TK 111-Tiền mặt (1112)
Có TK 515 - Doanh thu HĐTC
Có TK 711 - Thu nhập khác
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
Có TK 333 - Thuế và các khoản nộp NN(3331)
Đồng thời ghi: Nợ TK 007- Nguyên tệ
Khi thu đ-ợc tiền nợ phải thu bằng ngoại tệ (Phải thu khách hàng, phải thu nội bộ ):
- Nếu phát sinh lỗ chênh lệch tỷ giá trong giao dịch thanh toán nợ phải thu, ghi:
Nợ các TK 111 (1112) (Tỷ giá hối đoái ngày giao dịch)
Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Lỗ tỷ giá hối đoái)
Có TK 131, 136, 138 (Tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán).
- Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái khi thanh toán nợ phải thu bằng ngoại tệ, ghi:
Nợ TK 111 (1112) (Tỷ giá hối đoái ngày giao dịch)
Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (Lãi tỷ giá hối đoái)
Có TK 131, 136, 138 (Tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán).
Đồng thời ghi: Nợ TK 007 - Nguyên tệ
- Khi phát sinh các khoản vay bằng ngoại tệ, ghi:
Nợ TK 111 (1112) (Tỷ giá hối đoái ngày giao dịch)
Có TK 311, 341(Tỷ giá hối đoái ngày giao dịch)
Xuất quỹ tiền mặt bằng ngoại tệ để thanh toán, chi trả cho các hoạt động sản xuất, kinh
doanh. Nếu có chênh lệch giữa tỷ giá thực tế thu ngoại tệ trong kỳ và tỷ giá ngày phát sinh
nghiệp vụ chi ngoại tệ thì phản ánh số chênh lệch này trên tài khoản 515 (nếu lãi tỷ giá hối đoái)
hoặc tài khoản 635 - Chi phí tài chính (nếu lỗ tỷ giá hối đoái):
Khi mua hàng hoá, dịch vụ thanh toán bằng ngoại tệ:
- Nếu phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái trong giao dịch mua vật t-, hàng hoá, TSCĐ, dịch vụ:
Nợ TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 241, 623, 627, 641, 642, 133 (Theo tỷ
giá hối đoái ngày giao dịch)
Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Lỗ tỷ giá hối đoái)
Có TK 111 (1112) (Theo tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán).
- Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái trong giao dịch mua ngoài hàng hoá, dịch vụ, ghi:
Nợ TK 151, 152, 153, 156, 157, 211, 213, 241, 623, 627, 641, 642, 133 (Theo tỷ
giá hối đoái ngày giao dịch)
Có TK 111 (1112) (Theo tỷ giá ghi sổ kế toán)
Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (Lãi tỷ giá hối đoái).
Khi thanh toán nợ phải trả (Phải trả ng-ời bán,vay ngắn hạn, dài hạn, nợ dài hạn, ):
- Nếu phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái trong giao dịch thanh toán nợ phải trả, ghi:
Nợ TK 311, 315, 331, 336, 341, 342 (Tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán)
Nợ TK 635 - Chi phí tài chính (Lỗ tỷ giá hối đoái)
Có TK 111 (1112) (Tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán).
- Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái trong giao dịch thanh toán nợ phải trả, ghi:
Nợ TK 311, 315, 331, 336, 341, 342 (Tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán)
Có TK 515 - Doanh thu hoạt động tài chính (Lãi tỷ giá hối đoái)
Có TK 111 (1112) (Tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán).
Khi xuất quỹ tiền mặt bằng tiền Việt Nam để mua ngoại tệ nhập quỹ:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1112)
Có TK 111 - Tiền mặt (1111)
Đồng thời ghi: Nợ TK 007 - Nguyên tệ
Khi bán ngoại tệ thu bằng tiền Việt Nam:
- Nếu tỷ giá hối đoái ngày xuất bán > tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán trong kỳ, kế toán ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111)
Có TK 515 - Doanh thu HĐTC
Có TK 111- Tiền mặt (1112)
Đồng thời ghi: Có TK 007- Nguyên tệ
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
- Nếu tỷ giá hối đoái ngày xuất bán < tỷ giá hối đoái ghi sổ kế toán trong kỳ, kế toán ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1111)
Nợ TK 635 - Chi phí tài chính
Có TK 111 - Tiền mặt (1112)
Đồng thời ghi: Có TK 007 - Nguyên tệ
Thời điểm cuối năm tài chính, doanh nghiệp phải đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc
ngoại tệ (đơn vị tiền tệ khác với đơn vị tiền tệ chính thức sử dụng trong kế toán) theo tỷ giá hối đoái
bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhà n-ớc công bố tại thời điểm cuối năm tài chính, có thể
phát sinh chênh lệch tỷ giá hối đoái (lãi hoặc lỗ). Doanh nghiệp phải chi tiết khoản chênh lệch tỷ giá
hối đoái phát sinh do đánh giá lại các khoản mục tiền tệ này của hoạt động đầu t- xây dựng cơ bản
(giai đoạn tr-ớc hoạt động) (TK 4132) và của hoạt động sản xuất, kinh doanh (TK 4131):
Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái, ghi:
Nợ TK 111 (1112)
Có TK 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131, 4132).
Nếu phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái, ghi:
Nợ TK 413 - Chênh lệch tỷ giá hối đoái (4131, 4132)
Có TK 111 (1112)
2.5. Kế toán vàng bạc, kim khí quý, đá quý tại quỹ.
Đối với các doanh nghiệp không có chức năng kinh doanh vàng bạc, đá quý, khi có nghiệp
vụ phát sinh liên quan đến các tài sản này thì phản ánh vào TK 111 (1113). Do vàng, bạc, đá quý có
giá trị cao nên khi mua cần có đầy đủ các thông tin nh-: ngày mua, mẫu mã, độ tuổi, giá thanh
toán Các loại vàng, bạc, đá quý đ-ợc ghi sổ theo giá thực tế, khi xuất có thể sử dụng một trong các
ph-ơng pháp tính giá thực tế nh-: ph-ơng pháp giá đơn vị bình quân; nhập tr-ớc, xuất tr-ớc; nhập
sau, xuất tr-ớc hay ph-ơng pháp đặc điểm riêng. Song từng loại vàng bạc, đá quý lại có những đặc
điểm riêng và giá trị khác nhau nên sử dụng ph-ơng pháp đặc điểm riêng để tính giá vàng bạc, đá
quý xuất dùng là chính xác nhất.
Khi nhập vàng, bạc, đá quý, ghi:
Nợ TK 111 - Tiền mặt (1113)
Có TK 111 - Tiền mặt (1111,1112).
Có TK 511 - Doanh thu bán hàng.
Có TK 131 - Phải thu của khách hàng.
Có TK 144 - Thế chấp, ký c-ợc, ký quỹ ngắn hạn.
Có TK 411 - Nguồn vốn kinh doanh.
Khi xuất vàng, bạc, đá quý để cầm cố, ký quỹ, ký c-ợc hoặc để thanh toán, nếu có chênh lệch
giữa giá gốc và giá thanh toán, phần chênh lệch sẽ đ-ợc phản ánh vào TK 412 - Chênh lệch
đánh giá lại tài sản, kế toán ghi:
Nợ TK 311 - Vay ngắn hạn.
Nợ TK 331 - Phải trả ng-ời bán.
Nợ TK 144 - Thế chấp, ký c-ợc, ký quỹ ngắn hạn.
Nợ (Có) TK 412 - Chênh lệch đánh giá lại tài sản
Có TK 111 - Tiền mặt (1113)
Sổ kế toán:
Đối với thủ quỹ, hằng ngày căn cứ vào chứng từ thu, chi lập báo cáo quỹ gửi cho kế toán
quỹ. Kế toán quỹ căn cứ vào chứng từ thu, chi và báo cáo quỹ ghi vào các sổ kế toán tổng hợp .
Kế toán tiền mặt tại quỹ doanh nghiệp sử dụng các sổ kế toán tổng hợp tuỳ thuộc vào hình
thức kế toán đơn vị áp dụng.
Trong hình thức NKCT bên có TK 111 đ-ợc phản ánh trên NKCT số 1. Số phát sinh bên nợ
TK 111 đ-ợc phản ánh trên bảng kê số 1.
Khoa Kinh T
Trng TC Tõy Bc
Trong hình thức kế toán nhật ký chung, căn cứ vào chứng từ gốc kế toán phản ánh vào nhật
ký chung, nhật ký thu tiền, nhật ký chi tiền. Đồng thời căn cứ vào nhật ký chung để vào sổ cái TK
111 và sổ cái các tài khoản liên quan.
Ngoài ra, để theo dõi chi tiết các loại nguyên tệ kế toán mở sổ chi tiết TK 007.
3. Kế toán tiền gửi ngân hàng.
3.1. Chứng từ kế toán và những quy định trong hạch toán tiền gửi Ngân hàng
Căn cứ để hạch toán tiền gửi Ngân hàng là các giấy báo Có, giấy báo Nợ hoặc bản sao kinh
doanh của Ngân hàng kèm theo các chứng từ gốc (uỷ nhiệm chi, uỷ nhiệm thu, séc chuyển khoản,
séc bảo chi ).
Khi nhận đ-ợc chứng từ của Ngân hàng gửi đến, kế toán phải kiểm tra đối chiếu với chứng
từ gốc kèm theo. Nếu có sự chênh lệch giữa số liệu trên sổ kế toán của đơn vị, số liệu ở chứng từ gốc
với số liệu trên chứng từ của Ngân hàng thì đơn vị phải thông báo cho Ngân hàng để cùng đối chiếu,
xác minh và xử lý kịp thời. Cuối tháng, ch-a xác định đ-ợc nguyên nhân chênh lệch thì kế toán ghi
sổ theo số liệu của Ngân hàng trên giấy báo Nợ, báo Có hoặc bảo sao kê. Số chênh lệch (nếu có) ghi
vào bên Nợ TK 138 - Phải thu khác (1388) (nếu số liệu của kế toán lớn hơn số liệu của Ngân hàng)
hoặc đ-ợc ghi vào bên Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388) (nếu số liệu của kế toán nhỏ hơn
số liệu của Ngân hàng). Sang tháng sau, tiếp tục kiểm tra, đối chiếu, xác định nguyên nhân để điều
chỉnh số liệu ghi sổ.
Tại những đơn vị có những tổ chức, bộ phận phụ thuộc, có thể mở tài khoản chuyên thu,
chuyên chi, mở tài khoản thanh toán phù hợp để thuận tiện cho công tác giao dịch, thanh toán. Kế
toán phải mở sổ chi tiết theo từng loại tiền gửi (tiền Đồng Việt nam, ngoại tệ các loại)
Phải tổ chức hạch toán chi tiết theo từng ngân hàng để tiện cho việc kiểm tra, đối chiếu.
3.2. Tài khoản sử dụng:
Để phản ánh tình hình biến động về tiền gửi kế toán sử dụng TK 112 - Tiền gửi ngân hàng.
Tài khoản 112 dùng để phản ánh số hiện có và tình hình biến động các khoản tiền gửi của DN tại
các ngân hàng và các Công ty tài chính. Kết cấu và nội dung phản ánh của tài khoản 112
Bên Nợ:
Các khoản tiền gửi ở Ngân hàng và các tổ chức tài chính tăng trong kỳ
Chênh lệch tỷ giá ngoại tệ tăng (đối với tiền gửi ngoại tệ).
Bên Có:
Các khoản tiền gửi ở Ngân hàng và các tổ chức tài chính giảm trong kỳ
Chênh lệch tỷ giá ngoại tệ giảm (đối với tiền gửi ngoại tệ).
Số d- bên Nợ: Số d- các khoản tiền gửi ở Ngân hàng, các tổ chức tài chính hiện còn cuối kỳ
Tài khoản 112 - Tiền gửi ngân hàng, có 3 tài khoản cấp hai:
- TK 1121 - Tiền Việt Nam
- TK 1122 - Ngoại tệ
- TK 1123 - Vàng, bạc, kim khí quý, đá quý
3.3. Kế toán tiền gửi Ngân hàng bằng tiền Việt Nam
Xuất quỹ tiền mặt gửi vào tài khoản tại Ngân hàng, ghi:
Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121)
Có TK 111- Tiền mặt
Nhận đợc giấy Bo Có ca Ngân hng về số tiền đang chuyển, ghi:
Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121)
Có TK 113 - Tiền đang chuyển
Thu hồi các khoản ký c-ợc, ký quỹ bằng TGNH, ghi:
Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121)
Có TK 144, 244
Nhận tiền ứng trớc hoặc khch hng tr nợ , căn cứ vo giấy Bo Có ca Ngân hng, ghi:
Nợ TK 112 - Tiền gửi Ngân hàng (1121)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét