xuan dieu

-
Con người
+ Là một con người tài hoa, ở ông có sự kết hợp hài hoà
những đức tính những tư tưởng tốt đẹp của cả cha và mẹ.
+ Là con vợ lẽ, sớm phái sống xa mẹ, thường bị hắt hủi nên
luôn khao khát tình thương và sự cảm thông.
+ Xuân Diệu là một tài năng nhiều mặt: thơ, văn, dịch thuật,
nghiên cứu phê bình. Nhưng nổi lên hơn hết Xuân Diệu là
nhà thơ lớn của văn học Việt Nam.





Sự nghiệp văn học
+ Trước cách mạng
tháng Tám
Thơ
Văn xuôi
Thơ thơ (1938)
Gửi hương cho gió (1945)
Phấn thông vàng (1939)
Trường ca (1945)
+ Sau cách mạng:
Thơ: Riêng chung (1960), Mũi Cà
Mau-Cam tay (1962), Hai đợt
sóng (1967)
Tiểu luận phê bình: Những bước đư
ờng tư tưởng của tôi (1958), Các nhà
thơ cổ điển Việt Nam , hai tập (1981,
1982),
- Tác phẩm chính:

- Đặc điểm thơ Xuân Diệu:
+ Thể hiện quan niệm sống mới mẻ, thiết tha yêu đời, yêu
cuộc sống.
+ Xuân Diệu là nhà thơ của tình yêu của mùa xuân và tuổi
trẻ, với giọng thơ sôi nổi, say đắm, yêu đời thắm thiết.
+ Xuân Diệu có những cách tân nghệ thuật đầy sáng tạo,
mới mẻ và rất táo bạo

Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới (Hoài
Thanh).
-Cả cuộc đời lao động nghệ thuật bền bỉ với sức sáng tạo mãnh
liệt, dồi dào Xuân Diệu đã có đóng góp to lớn cho nền VH VN
hiện đại. Ông xứng đáng là một nhà thơ lớn, một người nghệ sỹ
lớn, một nhà văn hoá lớn. Ông được tặng giải thưởng HCM về văn
học nghệ thuật (1996)




2. Xuất xứ bài thơ:
- Vội vàng được in trong tập Thơ thơ (1938)
- Đây là tập thơ đầu tay của Xuân Diệu. Với tập thơ này
Xuân Diệu đã mang đến cho thơ ca đương thời một tiếng
nói táo bạo mới mẻ và trở thành nhà thơ mới nhất trong
các nhà thơ mới.

II. Đọc - hiểu văn bản
1. Đọc và tìm hiểu chủ đề, bố cục của bài thơ.
- Chủ đề: Bài thơ thể hiện những khám phá mới mẻ của
Xuân Diệu về vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân, qua đó
nhà thơ bộc lộ niềm khát khao được sống toàn tâm, toàn
trí, toàn hồn.
- Bố cục
Bài thơ gồm
ba phần
Phần 1: Mười ba câu đầu: Thể hiện tình
yêu cuộc sống trần thế thiết tha.
Phần 3:Còn lại: Lời giục giã cuống quýt
vội vàng, khát khao được tận
hưởng cuộc sống bằng mọi giác quan
Phần 2: (Mười sáu câu tiếp): Nỗi băn
khoăn, trăn trở của nhà thơ về sự ngắn
ngủi của kiếp người và sự trôi qua nhanh
chóng của thời gian.

2. Tìm hiểu chi tiết
2.1. Tình yêu cuộc sống trần thế tha thiết
a. Bốn câu thơ đầu:
- Bốn câu thơ bộc
lộ trực tiếp khát
vọng của nhà thơ
Tôi muốn (2 lần)
Da diết của khát
vọng
Tôi muốn tắt nắng đi
Cho mầu đừng nhạt mất;
Tôi muốn buộc gió lại
Cho hương đừng bay đi.
Khát vọng
Tắt nắng - cho màu đừng
nhạt
động từ: tắt, buộc
Buộc gió - cho hương
đừng bay
táo bạo
=> Khát vọng ngông cuồng kỳ lạ, muốn tranh đoạt quyền
tạo hoá để giữ lại hương vị, sắc màu của cuộc sống. Khát
vọng đó cho ta thấy một lòng yêu bồng bột của thi sỹ với thế
giới thắm đượm hương sắc nơi trần thế này. Đó là khắt vọng
đẹp, là tiếng nói trẻ trung mới mẻ của cái tôi cá nhân.




b. Chín câu thơ tiếp theo:
Của ong bướn này đây tuần tháng mật;
Này đây hoa của đồng nội xanh rì;
Này đây lá của cành tơ phơ phất;
Của yến anh này đây khúc tình si,
Và này đây ánh sáng chớp hàng mi,
Mỗi buổi sớm, thần vui hằng gõ cửa;
Tháng giêng ngon như một cặp môi gần;
Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa;
Tôi không chờ nắng hạ mới hoài xuân.
Nhà thơ khám phá sức sống của mùa xuân

=> Với sự nhạy cảm của các giác quan Xuân Diệu đã
nhận ra sự quyến rũ của mùa xuân và thổi vào đó một
tình yêu rạo rực, đắm say.
- Xuân Diệu đã phát hiện ra vẻ đẹp và sức sống của mùa
xuân. Cuộc sống là thiên đường trên mặt đất, mùa xuân là
tuổi trẻ, là tình yêu, là sản phẩm tinh tuý nhất của cuộc sống.
+ Này đây
(5 lần)
Sự đầy ắp, căng
tràn, mời chào,
dâng hiến
Hoa - đồng nội xanh rì (xanh
tuơi tràn đầy sức sống
Ong bướm - tuần tháng mật
(ngọt ngào, hạnh phúc)
Liệt kê
Yến anh khúc tình si (khúc
nhạc tình yêu)
Lá - cành tơ (mảnh mai non tơ)
Hình ảnh
+ Thời gian:
Buổi sớm: tinh khôi, tươi non
Tháng giêng: sinh sôi, căng tràn sự sống
Không gian như
được dệt bởi hình
ảnh đôi lứa, mời
chào dâng hiến
khiên người ta
muốn sống, ham
sống


- Cảm xúc của nhà thơ
Tháng giêng ngon như cặp môi gần
(so sánh)
(so sánh rất táo bạo, dùng từ độc đáo)
(vị giác)
Vẻ đẹp của thiên nhiên được so sánh với vẻ đẹp của con
người trân thế tạo ra sự quyến rũ cho cái đẹp, thể hiện
khát khao ham muốn say mê => phải sống vội vàng,
cuống quýt.
-
Tôi sung sướng. Nhưng vội vàng một nửa
Niềm đắm say
của tuổi trẻ
Sự phấp phỏng
lo âu
Trong cái rực rõ viên mãn kia đã báo trước sự lụi tàn. Vì
thế trong niềm vui đã le nói nỗi buồn.
*Cuộc sống trần thế rất đáng yêu, con người không thể
không tận hưởng. Vì thế đoạn thơ là lời giục giã con người
hãy biết quý trọng và tận hưởng cuộc sống.
+ Dấu chấm giữa câu: tạo ra sự ngắt đoạn
+ Nhưng tạo ra sự trái chiều




2.2 Nỗi băn khoăn, trăn trở của nhà thơ về sự ngăn ngủi của
kiếp người và sự trôi đi nhanh chóng của thời gian
Xuân đương tới, nghĩa là xuân đương qua,
Xuân còn non, nghĩa là xuân sẽ già,
Mà xuân hết nghĩa là tôi cũng mất.
Lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật,
Không cho dài thời trẻ của nhân gian,
Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,
Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
Còn trời đất, nhưng chẳng còn tôi mãi,
Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi
Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt
Con gió xinh thì thào trong lá biếc,
Phải chăng hờn vì lỗi phải bay đi?
Chim rộn ràng bỗng đứt tiếng reo thi,
Phải chăng sợ độ phai tàn sắp sửa?
Chẳng bao giờ, ôi! Chẳng bao giờ nữa

Xem chi tiết: xuan dieu